حسن بن عبد الرزاق لاهيجى

18

رسائل فارسى ( فارسى )

بسته و تفنگى در دست گرفته بودند . « 1 » 5 / 5 . مدرّس تبريزى در ريحانة الادب در شرح احوال فياض لاهيجى ، از ميرزا حسن چنين ياد مىكند : فيّاض پسرى داشت ميرزا حسن نام ، فاضلى بوده صالح كه در سال يك هزار و يكصد و بيست و يكم هجرت در قم وفات و قبرش در سمت شرقى قبرستان بزرگ قم نزديك به شيخان مىباشد و اين نگارنده در ماه رجب هزار و سيصد و پنجاه و دويم هجرت موقع تشرّف بدان بلدهء طيّبه به سر قبر شريفش رفتم و اخيرا در موقع تسطيح طرق و شوارع ، ملحق به جاده شده است . « 2 » مرحوم مدرّس تبريزى بعد از آن تأليفات ميرزا حسن را نام مىبرد كه ما جداگانه از آن بحث خواهيم نمود . 6 . تحصيلات و استادان ميرزا حسن ، تحصيلات خود را نزد پدر آغاز و چندين سال از محضر پدر استفاده كرد . اما از ساير اساتيد وى در كتب تذكره و تراجم چيزى ذكر نشده و از آثار وى نيز هيچ مطلبى در اين مورد دستگير نمىشود . اما به هر حال سخن قزوينى را در تتميم امل الآمل مبنى بر آنكه ميرزا حسن هنگام فوت پدرش ( 1072 ق ) عارى از فضل و كمال بوده ، و بعد از آن توسط شاگردان پدرش تربيت شد ، نمىتوان پذيرفت و اين مطلب به حكايت و افسانه شبيه است تا به واقعيت ، چه ميرزا حسن دو سال قبل از فوت پدر ؛ يعنى در سال 1070 كتاب مجمع البحرين و حاشية الوافى و ساير كتب فلسفى خود را تأليف نموده كه هر كدام

--> ( 1 ) . رياض الجنة ، ميرزا محمد حسن زنوزى خوئى ، روضهء رابعه . نسخهء خطى شيء 7772 كتابخانهء حضرت آيت اللّه مرعشى نجفى ( ره ) . ( 2 ) . ريحانة الادب ، ميرزا محمد على مدرس تبريزى ، ج 4 ، ص 363 .